عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

784

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

چه خواهم ؟ گفت « قولى - اللهم انك عفو تحبّ العفو ، فاعف عنى » و معنى - عفو - درگذارندهء گناهان است و سترندهء عيب عذر خواهان ، و ناپيدا كنندهء جرم اوّاهان . اجابت اين دعا آنست كه رب العزة گفت « وَ يَعْفُوا عَنِ السَّيِّئاتِ » . وَ اغْفِرْ لَنا - اصل غفر ستر است ، غفر و مغفرت و غفران آمرزش است ، يعنى كه چيزى بر كسى فرا پوشد ، غفاره سرپوش است و مغفر خود ، جم غفير از آن گويند كه از انبوهى يكديگر را پوشيده ميدارند ، غافر و غفور و غفار هر سه نام خداست . در نصوص كتاب و سنت ، غافر آمرزگارست و پوشنده . غفار و غفور بناء مبالغت است يعنى فراخ آمرزنده و فراخ پوشنده ، و اجابت اين دعا آنست كه رب العزة گفت إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً و فى الخبر : - يقول اللَّه عز و جل « من لقينى بقراب الارض خطيئة لا يشرك بى شيئا لقيته بمثلها مغفرة » . وَ ارْحَمْنا - معنى رحمت بخشايش است و مهربانى و مهر نمايى ، نه ارادت نعمت ، چنانك اهل تأويل گويند : - اعتقاد آنست كه رب العالمين مهربانست و بخشاينده درين جهان بر همگان ، آشنايان و بيگانگان ، و در آن جهان خاصه بر آشنايان و مؤمنان . و در خبر است - كه اللَّه بر بندگان مهربان ترست از مادر بر فرزند ، و از مهربانى وى است كه بندگان را بر يكديگر مهربانى فرمود ، و مهربانى خود ثمرهء مهربانى ايشان كرد و در آن بست ، چنانك در خبر است « الراحمون يرحمهم الرّحمن . » « ارحموا من فى الارض يرحمكم من فى السماء » و اجابت اين دعا آنست كه اللَّه گفت عَسى رَبُّكُمْ أَنْ يَرْحَمَكُمْ « كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ » و يقال وَ اعْفُ عَنَّا من الافعال وَ اغْفِرْ لَنا من الاقوال وَ ارْحَمْنا من العقد و الاضمار ، وَ اعْفُ عَنَّا فى سكرات الموت وَ اغْفِرْ لَنا فى ظلمة القبر ، وَ ارْحَمْنا فى اهوال القيمة . و گفته‌اند - حكمت در آن كه اول عفو گفت ، پس مغفرت ، پس رحمت آنست كه - عفو عقوبت ناكردن است بر گناه ، هر چند كه گناه ظاهر بود ، و مغفرت پوشيده داشتن گناه است و با چشم نياوردن ، و رحمت نواختن